Το Βυζάντιο και οι Βόρειοι Γείτονές του
Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα — Επίπεδο 7
ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:
1)
Να γνωρίζουν τις συνθήκες του εποικισμού και της δημιουργίας κρατών στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη
2)
Εξερευνήσουν τις εσωτερικές διεργασίες και τις εξωτερικές επιρροές που σχετίζονται με την εν λόγω περιοχή
3)
Αναλύουν πληροφορίες σχετικά με πρόσωπα, δομές και την κρατική ιδεολογία
4)
Αναλύουν συγκεκριμένα ζητήματα που σχετίζονται με την ιστορία και τον πολιτισμό των λαών της περιοχής
5)
Εφαρμόζουν τις κατάλληλες τεχνικές για την προεπεξεργασία, την εξόρυξη και την ανάλυση δεδομένων σε ιστορικά και φιλολογικά κείμενα
6)
Χρησιμοποιούν σύγχρονα εργαλεία αναζήτησης, ανάλυσης και υποστήριξης της έρευνας
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
13 Ενότητες
Εβδομάδα 01 | Το Βυζάντιο και οι Γότθοι
Μεταναστεύσεις στον Κάτω Δούναβη τον 4ο αιώνα. Γοτθικοί οικισμοί σε βυζαντινό έδαφος (ομοσπονδιακοί). Εκχριστιανισμός των Γότθων.
Εβδομάδα 02 | Το Βυζάντιο και οι Ούννοι
Οι Ούννοι στον Κάτω και Μέσο Δούναβη. Συγκρούσεις, συνθήκες και εμπορικές σχέσεις με το Βυζάντιο.
Εβδομάδα 03 | Γερμανικές Φυλές του 6ου αιώνα
Γερμανικοί οικισμοί στα Βαλκάνια και στη λεκάνη των Καρπαθίων. Χέρουλοι, Γέπιδες και Λομβαρδοί. Σχέσεις με το Βυζάντιο και εκχριστιανισμός.
Εβδομάδα 04 | Το Χαγκανάτο των Αβάρων
Το Χαγανάτο των Αβάρων στον Μέσο Δούναβη. Οι σχέσεις με το Βυζάντιο, τη Δύση και τους Σλάβους.
Εβδομάδα 05 | Η Σλαβική Μετανάστευση
Η σλαβική μετανάστευση στα Βαλκάνια. Συγκρούσεις με το Βυζάντιο, οικισμοί και πολιτισμικές μεταβολές.
Εβδομάδα 06 | Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και οι Ρωσο-Ουκρανικές Στέπες τον 7ο αιώνα.
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και η λεγόμενη «Μεγάλη Βουλγαρία». Η προέλαση των Χαζάρων και η άφιξη των Πρωτοβουλγάρων στα Βαλκάνια.
Εβδομάδα 07 | Το Πρώτο και το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος
Το Πρώτο Βουλγαρικό Κράτος από τον εκχριστιανισμό έως το τέλος του. Εσωτερική εξέλιξη και βυζαντινές επιρροές. Το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος από την ίδρυσή του έως την παρακμή του.
Εβδομάδα 08 | Το Βυζάντιο και τα Δυτικά Βαλκάνια
Οι σχέσεις με την Κροατία και τη Σερβία. Νέα ισορροπία δυνάμεων υπό τους Νεμάνιτς. Οι Οθωμανοί στα Βαλκάνια.
Εβδομάδα 09 | Βυζάντιο και Ρως του Κιέβου
Άνοδος και ανάπτυξη της Ρως του Κιέβου. Συγκρούσεις, συνθήκες, εμπορικές και πολιτιστικές σχέσεις με το Βυζάντιο.
Εβδομάδα 10 | Ο Κάτω Δούναβης, 11ος–15ος αι.
Νομάδες στον Κάτω Δούναβη, Πετσενέγοι, Κουμάνοι και Μογγόλοι. Η άνοδος των ρουμανικών ηγεμονιών.
Εβδομάδα 11 | Βυζάντιο και Ανατολική Κεντρική Ευρώπη
Επαφές με τις σημερινές περιοχές της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας. Η Κεντρική Ανατολική Ευρώπη μεταξύ του Βυζαντίου και της Δύσης.
Εβδομάδα 12 | Συζήτηση σχετικά με τις εκθέσεις των μαθητών
Πρακτικές πληροφορίες σχετικά με τις γραπτές εργασίες (το θέμα θα ανακοινωθεί τις πρώτες εβδομάδες).
Εβδομάδα 13 | Παρουσίαση των εκθέσεων
Παρουσίαση των εκθέσεων των μαθητών.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Αξιολόγηση φοιτητών
40%
Συμμετοχή στις διαλέξεις
20%
Δημόσια παρουσίαση
40%
Ερευνητική εργασία
Φόρτος εργασίας — Κατανομή ECTS
Σύνολο 250 ώρες
Διαλέξεις
20
Συζητήσεις στο πλαίσιο του σεμιναρίου
15
Ανάλυση πρωτογενών πηγών
15
Μελέτη και ανάλυση της βιβλιογραφίας
20
Παρουσιάσεις φοιτητών
20
Αυτοδιδασκαλία
80
Σύνταξη εργασίας
80
Σύνολο μαθήματος
250
Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- Curta, Florin. The Making of the Slavs: History and Archaeology of the Lower Danube Region, c. 500-700. New York: Cambridge University Press, 2001.
- Curta, Florin. Southeastern Europe in the Middle Ages 500-1250. New York: Cambridge University Press, 2001.
- Curta, Florin, and Sébastien Rossignol. Medieval East Central and Eastern Europe. Toronto: University of Toronto Press, 2025.
- Heather, Peter. The Goths. Oxford: Blackwell, 1996.
- James, Edward. Europe’s Barbarians AD 200–600. London: Routledge, 2009.
- Maenchen-Helfen, Otto. The World of the Huns: Studies in Their History and Culture. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, 1973.
- Meier, Mischa. Geschichte der Völkerwanderung. Europa, Asien und Afrika vom 3. bis zum 8. Jahrhundert n. Chr. München: Verlag C.H. Beck oHG, 2019.
- Paroń, Aleksander. The Pechenegs: Nomads in the Political and Cultural Landscape of Medieval Europe [East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450 74]. Leiden-Boston: Brill, 2021.
- Pohl, Walter. The Avars: A Steppe Empire in Europe, 567–822. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2018.
- Sarantis, Alexander. Justinian’s Balkan Wars: Campaigning, Diplomacy and Development in Illyricum, Thrace and the Northern World A.D. 527–565 [ARCA Classical and Medieval Texts, Papers and Monographs 53]. Prenton: Cairns, 2016.
- Berend, Nora, Przemysław Urbańczyk, and Przemysław Wiszewski, eds. Central Europe in the High Middle Ages: Bohemia, Hungary and Poland c.900-c.1300. New York: Cambridge University Press, 2013.
- Maiorov, Alexander V., and Roman Hautala, eds. The Routledge Handbook of the Mongols and Central-Eastern Europe. London and New York: Routledge, 2021.
Σχετικά επιστημονικά περιοδικά:
- Archivum Eurasiae Medii Aevi
- Byzantinoslavica