γενικό υπόβαθρο · εξειδίκευση · Ανάπτυξη Δεξιοτήτων

Η τέχνη του πολέμου στο Βυζάντιο: Στρατιωτική σκέψη, στρατηγική και διαπολιτισμικές συγκρούσεις

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα — Επίπεδο 7

10 Πιστωτικές Μονάδες ECTS
3 ώρες / εβδομάδα
Γλώσσα Αγγλική
Ανοιχτό σε Erasmus
Χωρίς Προαπαιτούμενα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

1)

Επιδείξουν προηγμένες γνώσεις σχετικά με τους βυζαντινούς στρατιωτικούς θεσμούς, τις δομές και τις στρατηγικές παραδόσεις

2)

Εξηγήσουν τις βασικές φάσεις της μεσαιωνικής στρατιωτικής ιστορίας και των διαπολιτισμικών γεωπολιτικών σχέσεων

3)

Αναλύουν πληροφορίες σχετικά με πρόσωπα, δομές και την κρατική ιδεολογία

4)

Αναλύουν συγκεκριμένα ζητήματα που σχετίζονται με την ιστορία και τον πολιτισμό των λαών της περιοχής

5)

Εφαρμόζουν τις κατάλληλες τεχνικές για την προεπεξεργασία, την εξόρυξη και την ανάλυση δεδομένων σε ιστορικά και φιλολογικά κείμενα

6)

Χρησιμοποιούν σύγχρονα εργαλεία αναζήτησης, ανάλυσης και υποστήριξης της έρευνας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

13 Ενότητες

Εβδομάδα 01 | Μεσαιωνική και Βυζαντινή Στρατιωτική Ιστορία

Εισαγωγή στον τομέα της στρατιωτικής ιστορίας – ερμηνευτικά εργαλεία και προσεγγίσεις – η εξέλιξη της έρευνας σχετικά με τον πόλεμο στον Μεσαίωνα και στο Βυζάντιο – η «κουλτούρα» του μεσαιωνικού πολέμου

Οι βυζαντινές στρατιωτικές πραγματείες, τα λεγόμενα «Τακτικά», και ο ρόλος τους στην οργάνωση και τη διεξαγωγή του πολέμου – επιρροές και επιπτώσεις – η διαμόρφωση της βυζαντινής «μεγάλης» στρατηγικής

Η εικόνα του βυζαντινού στρατηγού – παραδείγματα από ιστορικές πηγές – η έννοια της ηγεσίας και ο ρόλος της στον πόλεμο – ο αυτοκράτορας ως στρατηγός και πολεμιστής

Οργάνωση, στρατολόγηση και εκπαίδευση του βυζαντινού στρατού – τα «θέματα» και η εξέλιξή τους – κατηγορίες στρατευμάτων (ιππικό, πεζικό) – μισθοφόροι και η συμβολή τους στον πόλεμο – παραδείγματα από ιστορικές πηγές

Μια ανάλυση της τακτικής και της στρατηγικής του χερσαίου πολέμου – οργάνωση και εφοδιαστική – η σημασία των γεωγραφικών παραγόντων – η τέχνη του πολιορκητικού πολέμου – σημαντικές εκστρατείες και πεδία μάχης – παραδείγματα από ιστορικές πηγές.

Βυζαντινά όπλα – καινοτομίες και αλλαγές στον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου – επιρροές και εξελίξεις – παραδείγματα από ιστορικές πηγές

Οι λαοί της στέπας και τα στρατιωτικά τους χαρακτηριστικά – συγκρούσεις και τακτικές μάχης – αλληλεπιδράσεις – παραδείγματα από ιστορικές πηγές

Οι Άραβες και τα στρατιωτικά τους χαρακτηριστικά – συγκρούσεις και τακτικές μάχης – αλληλεπιδράσεις – παραδείγματα από ιστορικές πηγές

Η εμφάνιση των Νορμανδών και οι συγκρούσεις τους με το Βυζάντιο – τακτικές και όπλα – παραδείγματα από ιστορικές πηγές.

Η ανάδυση και η επέκταση των Οθωμανών – στρατιωτικές τακτικές και στρατηγική – παραδείγματα από ιστορικές πηγές

Βασικές αρχές της βυζαντινής πολεμικής τέχνης – ο αμυντικός και ο «δίκαιος» πόλεμος: από τη θεωρία στην πράξη – παράγοντες που διαμόρφωσαν τη βυζαντινή «στρατιωτική» ιδεολογία – ο ρόλος της Εκκλησίας – αντιλήψεις για τον πόλεμο και την ειρήνη

Συνολική αξιολόγηση της βυζαντινής πολεμικής τέχνης (αρχές, έννοιες, θεωρία, πρακτική) – κρίσεις και συμπεράσματα – μεθοδολογίες – εργασία πάνω στις γραπτές εκθέσεις (το θέμα θα δοθεί τις πρώτες εβδομάδες)

Παρουσίαση των εκθέσεων των μαθητών

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Αξιολόγηση φοιτητών

40%

Συμμετοχή στις διαλέξεις

20%

Δημόσια παρουσίαση

40%

Ερευνητική εργασία

Φόρτος εργασίας — Κατανομή ECTS

Σύνολο 250 ώρες

Διαλέξεις

18

Συζητήσεις στο πλαίσιο του σεμιναρίου

11

Ανάλυση πρωτογενών πηγών

21

Μελέτη και ανάλυση της βιβλιογραφίας

25

Παρουσιάσεις φοιτητών

10

Αυτοδιδασκαλία

90

Σύνταξη εργασίας

75

Σύνολο μαθήματος

250

Συνιστώμενη βιβλιογραφία

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

  • Curta, Florin. The Making of the Slavs: History and Archaeology of the Lower Danube Region, c. 500-700. New York: Cambridge University Press, 2001.
  • Curta, Florin. Southeastern Europe in the Middle Ages 500-1250. New York: Cambridge University Press, 2001.
  • Curta, Florin, and Sébastien Rossignol. Medieval East Central and Eastern Europe. Toronto: University of Toronto Press, 2025.
  • Heather, Peter. The Goths. Oxford: Blackwell, 1996.
  • James, Edward. Europe’s Barbarians AD 200–600. London: Routledge, 2009.
  • Maenchen-Helfen, Otto. The World of the Huns: Studies in Their History and Culture. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, 1973.
  • Meier, Mischa. Geschichte der Völkerwanderung. Europa, Asien und Afrika vom 3. bis zum 8. Jahrhundert n. Chr. München: Verlag C.H. Beck oHG, 2019.
  • Paroń, Aleksander. The Pechenegs: Nomads in the Political and Cultural Landscape of Medieval Europe [East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450 74]. Leiden-Boston: Brill, 2021.
  • Pohl, Walter. The Avars: A Steppe Empire in Europe, 567–822. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2018.
  • Sarantis, Alexander. Justinian’s Balkan Wars: Campaigning, Diplomacy and Development in Illyricum, Thrace and the Northern World A.D. 527–565 [ARCA Classical and Medieval Texts, Papers and Monographs 53]. Prenton: Cairns, 2016.
  • Berend, Nora, Przemysław Urbańczyk, and Przemysław Wiszewski, eds. Central Europe in the High Middle Ages: Bohemia, Hungary and Poland c.900-c.1300. New York: Cambridge University Press, 2013.
  • Maiorov, Alexander V., and Roman Hautala, eds. The Routledge Handbook of the Mongols and Central-Eastern Europe. London and New York: Routledge, 2021.

Σχετικά επιστημονικά περιοδικά:

  • Archivum Eurasiae Medii Aevi
  • Byzantinoslavica
Κύλιση στην κορυφή